عبد الجواد الكليدار ( مترجم : مسلم صاحبى )

42

تاريخ كربلا وحائر الحسين ( ع ) ( تاريخ كربلا و حائر حسينى ) ( فارسى )

مردم به ساخت و ساز آنجا ، پرداختند . از اين گذشته متوكّل ، مسجد جامع بزرگى در آن منطقه ساخت و پول زيادى در آن ، هزينه كرد و دستور داد منارهء بلندى بر آن قرار دهند تا از يك طرف ، صداى اذان در منطقه پيچيده ، همگان را از وقت نماز مطّلع سازد و از سوى ديگر ، از راه‌هاى دور ديده شود و راهنماى مردم باشد ؛ مردم نيز در اين مسجد گرد آمده ، مسجد پيشين را رها كردند » . « 1 » از آنچه گذشت و خصوصاً از محتواى دايرهء المعارف اسلامى به زبان فرانسوى ، به دست مىآيد كه تنها كربلا ، به نام حائر ناميده نشده است . دايرهء المعارف اسلامى - فرانسوى ، ذيل مادهء حائر آورده است : اين نام ، در اصل به چندين محل اختصاص يافته كه يكى از آنها ، « حائر حسينى » است و عبارت است از محوّطهء مقدّسه قبر امام حسين ( ع ) در كربلا » . « 2 » اين روايت طبرى ، به لحاظ تاريخى از اهميت فراوانى برخوردار است ؛ چه اينكه در اين روايت ، گواهى ارزشمندى در مورد پرستشگاه بودن كربلا از آغاز پيدايش آن در گذشته‌هاى دور ، ارائه شده است ؛ پرستشگاهى كه داراى خدمتكاران و مراقبان با ايمان بوده ، هر يك وظايف مخصوصى داشته‌اند و حقوق خود را از اوقاف كه توسط ام‌ّموسى ، مادر مهدى خليفهء عبّاسى به همين منظور تأسيس شده بود ، دريافت مىكرده‌اند . اين روايت را كه دايرهءالمعارف ياد شده نقل كرده ، همان روايتى است كه طبرى در جلد دهم كتاب تاريخ خود - صفحهء يكصدو هجده و ضمن نگارش رويدادهاى سال 193 هجرى - در دوران خلافت هارون‌الرشيد ، آورده و گفته است : على بن محمد به نقل از عبدالله گفت : قاسم بن يحيى با نقل روايتى ، اظهار داشت : هارون الرشيد ، كسى را نزد « ابن داود » و خدمتكاران قبر امام حسين ( ع ) در حير

--> ( 1 ) . بلاذرى ، فتوح البلدان ، ص 298 و منظور از منارهء بلند و جامع ملويّه ، سامراء و مسجد كنار آن است . ( 2 ) . ياقوت حموى ، معجم البلدان ، ج 3 ، ص 203 ؛ طبرى ، تاريخ طبرى ، ج 10 ، ص 118 ؛ مراصد الاطلاع ، ص 126 .